|
|
||
نقش
گم شده زنان تبريز در نهضت مشروطيت
علي
زرينهباف دربارهي
خيزش مشروطيت ايران، پژوهشهاي بسيار انجام
گرفته و كتابهاي زياد نوشته شده و منتشر
گرديده است. گرچه درهاي بحث و بررسي دربارهي
اين رويداد بزرگ در تاريخ اخير ايران، هنوز
گشوده است. اما آن چه تاكنون انجام گرفته،
اگر نگوييم كه مساله از همهي زواياي آن
مورد بررسي قرار نگرفته، ميتوان گفت كه كار
شايستهاي از سوي پژوهشگران و نويسندگان
ميهنمان، انجام گرفته است. اما
مسالهاي كه در اين ميان، بدان توجه لازم و
حتا حداقل توجه مبذول نگرديده، نقش زنان و به
ويژه زنان تبريز در مبارزات مردم آذربايجان
و تبريز در راستاي درهم كوبيدن «استبداد
صغير» و برقراري دوبارهي مشروطيت در ايران
است. بايد
به يادداشت كه زنان تبريز در خيزش مشروطيت
ايران، نقش به سزايي داشتند. آنان دوش به دوش
مردان جنگيدند و به شهادت رسيدند. اما
متاسفانه جو حاكم بر اجتماع، نگذارد كه نقش
آنان آن گونه كه بود، بازگو گردد. «اگر
جنبهي مادر بودن را كه فرزنداني رشيد مثل
ستارخان و… به جامعه تحويل دادهاند، كنار
بگذاريم، ميبينيم كه زنان ايراني (درست است
كه ساليان دراز از حقوق اجتماعي محروم و در
زير چادر و در خانه محبوس بودند)، در جنبشهاي
بزرگ كه در اين سرزمين روي داده، سهمي به سزا
داشتهاند.»(1) م.
پاولويچ و همراهان در كتاب «انقلاب مشروطيت»،
از عكس يك دستهي 60 نفري از زنان كه تفنگ در
دست داشتند و محافظ سنگرهاي تبريز بودند،
ياد كردهاند.(2) در
يكي از زدوخوردهاي اردوي ستارخان با لشگريان
محمدعلي شاه، جنازهي 20 زن در ميان كشتهشدگان
اردوي مشروطهطلبان به چشم ميخورد كه لباس
مردانه به تن داشتند.(3) 1-
تبريز و پيرامون آن - دكتر شفيع جوادي-
انتشارات چهر- تهران 1350 2-
انقلاب مشروطيت- م. پاولويچ و
همراهان |
||