سند شماره 3

دستورالعمل محرمانه شوروي در مورد انجام ماموريت ويژه در سراسر آذربايجان جنوبي و استان هاي شمالي ايران

14 ژوئيه 1945 [24 امرداد 1324]

به کلي سري

I ـ درباره ايجاد فرقه دموکرات آذربايجان

1ـ فوري ترتيب انتقال [سفر] پيشه‌وري و کامبخش [از رهبران حزب توده] را به باکو، براي انجام مذاکره بدهيد. بسته به نتيجه‌ي مذاکره، انتقال پادكان [صادق ‌‌پادگان] رياست کميته‌ي ناحيه اي حزب توده آذربايجان را در نظر داشته باشيد.

2ـ براي ايجاد کميته هاي تشکيلاتي در مرکز (تبريز) و مناطق ديگر   (na mestakh) نامزدهاي مناسب از ميان دموکرات هاي موجه از ميان روشنفکران، بازرگانان طبقه‌ي متوسط، خرده مالکان و روحانيون، از ميان احزاب مختلف دموکرات و هم‌چنين از ميان غير اعضا، انتخاب و آنان را در کميته هاي تشکيلاتي فرقه‌ي دموکرات آذربايجان، وارد کنيد.

بالاترين اولويت، مربوط به کميته‌ي تشکيلاتي تبريز است که وسيله‌ي نشريات دموکرات موجود مانند خاور نو، آژير و جودت و بقيه، تقاضاي ايجاد فرقه دموکرات آذربايجان را خواهند نمود.

3ـ گروه‌هاي موسس در ديگر مناطق با چاپ تقاضا در نشريات، خواستار حمايت از ايجاد کميته هاي فرقه دموکرات از ميان فعالان تشکيلات حزب توده و ديگر تشکيلات‌هاي دموکرات خواهند گرديد.

اجازه ندهيد که اين امر، تنها محدود به تغيير نام حزب توده به حزب دموکرات آذربايجان گردد. به کميته‌ي منطقه اي حزب توده تبريز و تشکيلات ناحيه اي آن توصيه کنيد که تقاضاي فرقه‌ي دموکرات آذربايجان را مورد بررسي قرار داده و تصميم به انحلال تشکيلات حزب توده گرفته و اعضا را وارد فرقه‌ي دموکرات آذربايجان بنمايند.   

3-  پس از ايجاد کميته‌ي تشکيلاتي فرقه‌ي دموکرات آذربايجان در تبريز، بالاترين اولويت، ايجاد کميته هاي تشکيلاتي فرقه دموکرات آذربايجان در شهرهاي زير است: اردبيل، رضائيه، خوي، ميانه، زنجان، مراغه، مرند، ماکو، قزوين، رشت، پهلوي، ساري، شاخ Shakh [بندر شاه؟]، گرگان و مشهد.

4-  ايجاد يک ارگان مطبوعاتي در کميته‌ي تشکيلاتي فرقه‌ي دموکرات آذربايجان در تبريز به نام «‌‌‌‌صداي (نداي ؟) آذربايجان»

5-  ترتيب تهيه‌ي برنامه ها و منشور براي کميته تشکيلاتي تبريز تهيه شود.

II ـ اقدام لازم براي اطمينان از انتخاب نمايندگان براي دوره پانزدهم قانون گذاري

1ـ آغاز مذاکره با نمايندگان مجلس که از آنان در زمان انتخابات براي اين دوره قانون گذاري حمايت مي کنند، با هدف نامزدکردن اين نمايندگان براي دوره‌ي پانزدهم قانون گذاري با اين شرط که آنان، در راه عملي کردن شعارهاي فرقه دموکرات آذربايجان مبارزه نمايند.

2ـ اقدام‌هاي لازم براي انتخاب نامزد هاي نمايندگي مجلس از ميان افراد دموکرات که آماده‌ي مبارزه در راه عملي کردن شعارهاي فرقه دموکرات باشند، آغاز گردد.

3ـ مقايسه‌ي سياهه‌ي نامزدهاي نمايندگاني که سفارت ]شوروي در تهران[ توصيه کرده است، با در نظر گرفتن دستورالعمل هاي جديد.

4ـ اقدامات در جهت شناندن نامزدهاي دست چين شده براي مجلس، در مطبوعات آغاز و ترتيب تماس و ملاقات [آن‌ها] با موکلان داده شود.

5ـ حمايت از اجتماعات، دمونستراسيون‌ها، اعتصابات و انحلال انجمن هاي انتخاباتي که مناسب ما نيست، با هدف تضمين منافع ما در انتخابات.

6ـ در فرايند آمادگي براي انتخابات، در حوزه هاي شمالي ايران، مصالحه [انجام گيرد] و افرادي که به‌وسيله‌ي نيروهاي ارتجاعي نامزد شده اند و عليه کانديداهاي جنبش دموکرات فعال هستند، اخراج گردند.

7ـ خواستار تعويض رهبران سازمان هاي ناحيه اي شويد كه با داشتن افکار ارتجاعي، مناسب نيستند.

III ـ تاسيس «‌‌انجمن دوستداران آذربايجان شوروي».

1ـ براي تاسيس «‌‌انجمن دوستداران آذربايجان شوروي»‌‌ از افرادي که در جشن هاي بيست و پنجمين سال آذربايجان شوروي شرکت کرده بودند، استفاده شود.

2ـ از افرادي که در کنسولگري هاي ما کار مي کنند، نظامي ها و [فعالان] حزبي، در سازمان‌دهي انجمن استفاده شود.

3ـ گروه تشکيلاتي «‌‌انجمن دوستاران آذربايجان شوروي»‌‌ در تبريز، منشور انجمن را تهيه نمايند.

4ـ براي جلب گسترده‌ي مردم به «‌‌انجمن دوستداران آذربايجان شوروي»،‌‌ از مطبوعات به طور سازمان‌يافته براي تشريح دست آوردهاي اقتصادي، فرهنگي و هنري آذربايجان شوروي و دوستي تاريخي مردم آذربايجان جنوبي با مردم آذربايجان شوروي، استفاده شود.

IV ـ تشکيلات جنبش تجزيه طلبي

1-  انجام كارهاي تشکيلات براي ايجاد جنبش تجزيه طلبي براي: منطقه‌ي خود مختار آذربايجان و منطقه‌ي خودمختار کردستان با اختيارات گسترده‌.

در استان هاي گرگان، گيلان، مازنداران و خراسان، تشکيلات جنبش تجزيه طلبي بر مبناي مسايل منطقه اي، بنا شود در استان گيلان:

ايجاد تشکيلات خدمات اجتماعي و وسايل تفريح در شهرهاي رشت و پهلوي و تخصيص حداقل 50% از ماليات جمع‌آوري شده در استان، به اين منظور.

در استان گرگان:

آموزش زبان محلي ترکمن در مدارس. جايگزيني ژاندرمري و شهرباني محلي با افراد ترکمن و تخصيص حداقل 50% ماليات جمع آوري شده دراستان به تشکيلات خدمات اجتماعي و وسايل تفريح و بهداشت در گنبد کاووس، گرگان و بندر شاه.

در استان هاي مازندران و خراسان:

. . .

1-  تخصيص حداقل 50% ماليات جمع آوري شده در استان براي خدمات عمومي و وسايل تفريح در شهرهاي ساري، [بندر] شاه، مشهد و قوچان نو [؟]

افزون برآن، مسايل مربوط به ايجاد جنبش تجزيه طلبي جداگانه در اين استان ها، مطرح گردد...

Vـ تشکيلات انجمن ها

1ـ پس از ايجاد کميته هاي تشکيلاتي حزب دموکرات آذربايجان [فرقه دموكرات آذربايجان] و هم‌زمان با عمليات انتخاب نمايندگان دوره پانزدهم مجلس، با استفاده از هيجانات انتخابات، عمليات براي تشکيل انجمن ها آغاز گردد.

VIـ تشکيلات مطبوعاتي

1-  براي عمليات آشوب گرانه مطبوعاتي، يک چاپخانه براي انتشار مجله هاي جديد، افزون برآن که وجود دارند، در شهرهاي رشت، رضائيه و مهاباد، افزون بر آن‌چه وجود دارد، تاسيس گردد.  

2-  امضا: ناخوانا

]ماخذ: GAPPOD AzR), f.1, op.89,d.90,ll.9-15)[

اسناد انگليسي نيز پيوست است.