نمايش مردان نمكي در زنجان

پس از كشف اتفاقي بقاياي جسد قديمي در آبان سال 83 در معدن نمك چهره آباد زنجان توسط مالكين و كارگران معدن كه به دومين مرد نمكي شهرت يافت، سومين و چهارمين جسد نيز به همراه كلنگ، تيشه‌هاي فلزي، قطعات پارچه، پوست، استخوان، اشياي چوبي و دانه‌هاي گياهي كشف شد.

بنابراين گزارش، پس از كشف دومين مرد نمكي، هيات كاوش باستان‌شناسي استان زنجان به محل اعزام شده و بلافاصله مطالعات باستان‌شناسي را آغاز كردند. فصل اول كاوش‌ها در اين محوطه نتايج قابل ملاحظه‌اي در بر داشت و نشان داد كه اين محوطه‌ي باستاني، يكي از معدود معادن كهن است كه از ديدگاه باستان‌شناسي ايران، يگانه و بي‌نظير است.

وجود مقادير فراوان نمك در اين محوطه، موجب محدود شدن فعاليت باكتري‌ها و ديگر ميكروارگانيسم‌ها شده و در نتيجه بسياري از اشيا و اجسادِ قرار گرفته در ميان خاك و آوار، علي‌رغم گذشت ساليان دراز تا حدود زيادي سالم باقي مانده و به خوبي حفظ شده‌اند.

دومين جسد كه دقيقا در محل اصلي خود، تقريبا كامل، همراه با ابزار و اشيا و لباس‌ها يافت شده، مربوط به يكي ديگر از كارگران معدن بود كه پس از ريزش معدن و كشته شدن به صورت طبيعي موميايي شده بود.

لباس اين جسد شامل بالاپوشي بلند، شلواري يشمي و كفش چرمي است. بر كمر جسد، خنجري فلزي با غلاف چرمي بسته شده و بر گوش‌هايش گوشواره‌هاي فلزي ديده مي‌شود.

در ارتباط با ديرينگي اجساد، تا انجام آزمايش كربن 14، به طور قطع و يقين نظر خاصي نمي‌توان ابراز داشت. اما بررسي و مطالعه‌ي سفال‌هاي به دست آمده، نشان دهنده‌ي استفاده از معدن، در نيمه هزاره اول پ.م است. در اين ميان، بيش‌تر يافته‌هاي سفالي مربوط به دوران پارتي است.