نسخه چاپي

  

سالروز حماسه‌ي چالدران

 

جنگ ميهني ايرانيان در چالدران، روايتي تراژيك از جنگي نابرابر است، جنگي ميهني و بزرگ.
در چالدران، ايرانيان با دشمني جنگيدند كه شمار سربازانش، ‌١٠ برابر سربازان ايراني بود. اما اين امر، تزلزلي در دل سربازان ايراني به وجود نياورد و آنان تا لحظه مرگ دليرانه در مقابل سپاه تا دندان مسلح عثماني ايستادگي كردند.

در اين نبرد، ‌‌٢٠٠ هزار نفر سرباز تا بن‌دندان مسلح عثماني در برابر ‌‌٢٩٧٥٠ نفر از قشون ايراني، صف‌آرايي كردند؛ ‌٤١ هزار نفر از سپاهيان عثماني و ‌‌٢٩ هزار نفر از قشون ايران در اين كارزار كشته شدند. اما حتا يك نفر از سپاهيان ايراني به اسارت عثماني‌ها در نيامد. در حالي كه ايرانيان دو هزار ترك را اسير كردند. دليل مهم پيروزي ترك‌ها، داشتن جنگ‌افزار آتشين بود كه ارتش ايران از آن بي‌بهره بود.

گرچه شاه اسماعيل با گروهي از نخبگان قزلباش (خونين سران)، بخشي از توپخانه‌ي عثماني را از كار انداخت. اما كثرت ارتش عثماني  و سلاح آتشين، پيروزي آنان را رقم زد.

نتيجه اين جنگ چنان‌كه از ميزان كميت دو طرف برمي‌آمد، به شكست نيروي صفوي انجاميد، اما نام حماسه بر آن نشست؛ چراكه در حماسه‌ها همواره پيروزي‌هاي ظاهري نيست كه سبب‌ساز تحولات و پايه تغييرات بزرگ مي‌شود. اين شكست در زمان شاه عباس معروف به كبير، تلافي شد و سرزمين‌هاي از دست رفته، باز پس گرفته شد.

حماسه چالدران باعث تشكيل يكي از نيرومند‌ترين دولت ملي ايران شد. شايد بتوان گفت كه تولدي دوباره براي ايران بود. تولدي شكوهمند و غرور‌آفرين.

شايد به‌جرات بتوان گفت نام چالدران را هر كودك ايراني به‌واسطه‌ي كتاب‌هاي درسي دبستاني‌، شنيده و درباره اين جنگ و اين رشادت ملي و ميهني مردان تاريخي اسطوره‌هاي ذهني‌اش داستان‌ها دريافته باشد.

سال گذشته در پانصدمين سالگشت اين حماسه ميهني، كار بازسازي مقبره سيدصدرالدين صفوي ـ فرمانده سپاه، دفن‌شده در محل كارزار ـ به اتمام رسيد و در سالروز اين رويداد تاريخي، از مجسمه ‌٥/٣ متري شاه‌اسماعيل صفوي پرده‌برداري و مقبره بازسازي‌شده نيز رونمايي شد.
در اين مراسم كه با عنوان نخستين جشنواره فرهنگي ـ هنري «ميراث وطن‌خواهي» و به‌همت انجمن هنرمندان ميراث فرهنگي (ميراث هنر) ترتيب يافت، پس از پانصد سال، شهيدان چالدران را - به‌صورت نمادين - طي مراسمي، با استفاده از سلاح‌هاي برجاي مانده از آنان و نيز شمشير، نيزه، سپر، سينه‌بند منقش به ”بسم‌الله الرحمن الرحيم”، ساعدبندها، كلاه و زره خونين شاه اسماعيل صفوي، تشييع كردند.