نسخه چاپي

   

 

كشف نشانه‌هاي امپراتوري اورارتو در درياچه اروميه

كشف 51 محوطه باستاني مربوط به دوره اورارتو (سه هزار سال پيش)‌ در شهرستان‌هاي سلماس و خوي (استان آذربايجان غربي)، نظريه‏ي باستان‌شناسان را در مورد وجود دولت اورارتو در شمال غرب درياچه اروميه قوت بخشيد. انتخاب حوزه‏ي اطراف درياچه‎ي اروميه براي زندگي از سوي اورارتويي‌ها، وجود معادن نمك و فلزاتي چون مس و آهن و زمين‌هاي حاصل‌خيز كشاورزي و رودخانه‌ها و نيز موقعيت مناسب تجاري اين منطقه در دوران باستان بوده است. اورآرتويك دولت نيرومند، هم‎زمان با دولت ماد بوده است.

«رضا حيدري»، باستان‌شناس ميراث فرهنگي و گردش‌گري آذربايجان غربي گفت: «وجود محوطه‌هاي باستاني متعدد شناسايي شده و شباهت اين محوطه‌ها به آثار و محوطه‌هاي باستاني به جاي‌مانده از دوره‏ي اوراتو در قلمرو تركيه‎ي امروزي (به‌ويژه در اطراف درياچه وان) نشان مي‌دهد شمال غرب درياچه اروميه يكي از مراكز مهم اورارتويي بوده است.»

در بررسي‌هاي باستان‌شناسي در شهرستان سلماس و خوي، آثاري هم‌چون گوردخمه‌ها، تپه‌ها، قلعه‌ها و گورستان‌ها مربوط به دوره‌ي اورارتويي به دست آمده است. حيدري افزود: «وجود آثار مشابهي در اين محوطه‌ها با محوطه‌هاي موجود در قلمرو كشور تركيه‎‏ي امروزي، نشان دهنده ارتباط بسيار گسترده اجتماعي، نظامي، سياسي و تجاري اين منطقه با نواحي درياچه وان در هزاره اول قبل از ميلاد است.»

به گفته حيدري، انتخاب حوزه‎‏ي اطراف درياچه اروميه براي زندگي از سوي اورارتويي‌ها به دليل وجود كانسارهاي مس و آهن، زمين‌هاي كشاورزي حاصل‏خيز و رودخانه‌ها، معادن نمك فراوان و موقعيت مناسب تجاري اين منطقه در دوران باستان بوده است.

حوزه شمال‌غرب درياچه اروميه در سال‌هاي پيش از انقلاب از سوي باستان‌شناسان خارجي مورد كاوش و مطالعه قرار گرفته است. بررسي مجدد باستان‌شناسي اين محوطه‌ها از سال 1380 توسط گروه‎هاي ايراني آغاز شد.

از حكومت اورارتويي در شمال غرب ايران آثار با ارزش بسياري از جمله كتيبه‌هايي، بر جاي مانده است. اين كتيبه‌ها، اسناد بسيار با ارزشي در مورد تحول انديشه سياسي و حتي تاريخ سياسي منطقه عرضه مي‌كنند. به اعتقاد كارشناسان سهم اصلي در توسعه شهرسازي حصاردار ايران نيز از آن معماران اورارتويي است. در سده‌هاي 9 و 8 قبل از ميلاد، شهرهاي اورارتويي با طرح‌هاي فشرده و خانه‌هاي نزديك به هم و بدون تابعيت از عوارض سطح‌الارضي با ديوارهاي بسيار محكم و بام‌هاي مرتفع ايجاد شدند.

بازگشت