نسخه چاپي

   

فرمان فتحعلي‌شاه به خوانين و بيگ‌ها و ريش‌سفيدان قبارتي ] كاباردين[ ، چچينه ]چچن[ و اسطي شهر ]  اُستي[

 

   (جمادي‌ الثاني‌ سنه‌ 1219/شهريور1183 خورشيدي‌ / سپتامبر 1804)

 

اعزه‌ و اعيان‌ قبارتي‌ و چچن‌ و هري‌ و اكابر و اشراف‌ و رؤسا و سرخيلان‌ طوايف‌ چركس‌ بدانند كه‌ چون‌ درزمان‌ توقف‌ مواكب‌ جهان‌ آشوب‌ خاقانيه‌ در چمن‌ سلطانيه‌ عرضه‌ داشت‌ واقفان‌ سده‌ سنيه‌ سلطانيه‌ شده‌ بود كه‌سردار كفره‌ روسيه‌ با جنود خويش‌ لواي‌ عزيمت‌ به‌ جانب‌ ولايت‌ ايروان‌ افراخت‌ و به‌ تسخير ولايت‌ مزبوره‌پرداخت‌. اعلام‌ گيتي‌ ستان‌ از چمن‌ مزبور نهضت‌ پيرا و به‌ جانب‌ آن‌ صفحات‌ مرحله‌ پيما گرديده‌، بعد از آن‌ كه‌ساحت‌ حوالي‌ ايروان‌ موقع‌ قوايم‌ سرير فلك‌ تمكين‌ و مطلع‌ ماهچه‌ سرادقات‌ سپهر برين‌ شده‌ بود در مبادي‌حال‌ فوجي‌ از جزاير چيان‌ برق‌ كردار و سواران‌ نيزه‌ گذار را به‌ يورش‌ منطريس‌ و سنگرهاي‌ كفار غدار مأمور ومجاهدين‌ نصرت‌ دستور با تيغ‌هاي‌ آخته‌ و سنان‌هاي‌ افراخته‌ به‌ قلع‌ مباني‌ هستي‌ آن‌ گروه‌ پرداخته‌، معادل‌يك‌ هزار و پانصد نفر از آن‌ طايفه‌ سر را عرضه‌ شمشير آتشبار و روانه‌ دارالبوار ساخته‌، چند سنگر متين‌ ايشان‌را متصرف‌ و در آن‌جا متوقف‌ گرديدند و چون‌ سردار كفره‌ مزبوره‌ مقابلت‌ با عساكر ظفر اشتمال‌ را در معارك‌جدال‌ ممتنع‌ و محال‌ مشاهده‌ نموده‌ بود، به‌ انديشه‌ اين‌ مطلب‌ افتاده‌ كه‌ شايد در شبانگاه‌ هنگام‌ لواي‌ شبيخون‌به‌ جانب‌ اردوي‌ همايون‌ افرازد و علي‌الغفله‌ سمند جلادت‌ و تطاول‌ به‌ معسكر فيروزي‌ نمون‌ تازد در شب‌بيست‌ و نهم‌ شهر ربيع‌الثاني‌ 16] مرداد 1283 خورشيدي‌[ با همه‌ عساكر و توپخانه‌ و آلات‌ حرب‌ خود را به‌نورد مراحل‌ قتال‌ و جدال‌ در هنگام‌ طلوع‌ در حوالي‌ اردوي‌ فلك‌ مثال‌ صف‌آرا و آغاز منازعت‌ با لشكر نصرت‌انتما نمود و موكب‌ خصم‌شكن‌ و اجناد فتح‌ پرور فوج‌ فوج‌ از اطراف‌ و ادوار جنود آن‌ گروه‌ نكبت‌ شعار قرارگرفته‌، از چهار جانب‌ بر ايشان‌ حمله‌ور در آن‌ عرصه‌ كارزار با تفنگ‌هاي‌ شعله‌بار و شمشيرهاي‌ آتش‌ شرارجمعي‌ كثير و جمي‌ غفير از آن‌ طايفه‌ ضاله‌ را آغشته‌ به‌ خون‌ و خاك‌ و معروض‌ حسام‌ هلاك‌ ساختند از اين‌كه‌سردار آن‌ جماعت‌ ضلالت‌ عساكر دليرانه‌ خسروانه‌ را به‌ اين‌ و تيره‌ ملاحظه‌ نموده‌ بود طبل‌ فرار و هزيمت‌ رابلندآوا و به‌ طرف‌ سنگرهاي‌ خود گريزان‌ و مرحله‌پيما شده‌ غازيان‌ منصور در آن‌ عرصه‌ ظفر مباني‌ با تيغ‌هاي‌يماني‌ آهنگ‌ سرافشاني‌ نموده‌، مساوي‌ يك‌هزار و هفتصد و پنجاه‌ نفر از آن‌ كفره‌ ضاله‌ را عرضه‌ شمشير ودستگير و اسير نموده‌، از حضور انور گذرانيدند و سردار مزبور را نيز با بقيه‌السيف‌ عساكر او در ميان‌ باغ‌ ومسجد قلعه‌ ايروان‌ محصور و دو هزار نفر از تفنگچيان‌ جرار صاعقه‌ كردار را به‌ توقف‌ قلعه‌ مزبوره‌ مأمور فرموده‌،ابواب‌ تردد و آمد و شد را از همه‌ معابر و مسالك‌ بر روي‌ ايشان‌ مسدود و هر روز جمعي‌ از آن‌ طايفه‌ ضاله‌ رامقتول‌ و اسير و به‌ معسكر گردون‌ نظير مي‌آوردند و چند روز قبل‌ از اين‌ نيز سيصد نفر از توادان‌ و بزرگان‌گرجستان‌ را كه‌ از نزد سردار مزبور به‌ حراست‌ گرجستان‌ مأمور شده‌ بودند غازيان‌ نصرت‌ نشان‌ در عرض‌ راه‌اوارن‌ به‌ ايشان‌ برخورده‌ يكصد و ده‌ نفر آن‌ها را از تيغ‌ بي‌دريغ‌ گذرانيده‌ و يكصد نفر را مقيد به‌ قيد اسارگردانيدند و هم‌چنين‌ عالي‌جاهان‌ پير قلي‌خان‌ قاجار و الكسندر ميرزا والي‌ كه‌ به‌ جانب‌ گرجستان‌ و تسخيرپنبك‌ تعيين‌ و عازم‌ آن‌ سرزمين‌ شده‌ بودند نخست‌ تمامي‌ طوايف‌ قزاق‌ و بورجلو و شمس‌الدينلو و ايلات‌ پنبك‌و ساير احشام‌ گرجيه‌ با جمعيت‌ و قشون‌ خود وارد نزد عالي‌جاهان‌ مشاراليهما شده‌، رايت‌ استيلا در آن‌ صفحه‌افراختند و سردار روسيه‌ چون‌ مشاهده‌ نمود كه‌ امر پنبك‌ و گرجستان‌ اغتشاش‌ و اختلال‌ تمام‌ به‌ هم‌ رسانيده‌،مايور نايب‌ خود را به‌ اخبار صدنفر سالدات‌ و دو عراده‌ توپ‌ به‌ معاونت‌ روسيه‌ ساكنين‌ تفليس‌ فرستاده‌ در ناحيه‌پنبك‌ عالي‌جاهان‌ مشاراليهما با عساكر ابواب‌ جمعي‌ به‌ دفع‌ ايشان‌ پرداخته‌، از توفيقات‌ نامتناهيه‌ الهيه‌ آن‌گروه‌ مكروه‌ را منهزم‌ و مايور نايب‌ را با دويست‌ و بيست‌ نفر به‌ قتل‌ رسانيده‌ يكصد و هشتاد نفر را با توپخانه‌ وآلات‌ حرب‌ دستگير و به‌ حضور باهرالنور سلطاني‌ آوردند و انشاءالله‌الرحمن‌ در اين‌ اقرب‌ زمان‌ سردار مذكور بابقيه‌السيف‌ لشكر ضلالت‌ دستور او بالتمام‌ عرضه‌ شمشير و دستگير مجاهدين‌ دلير خواهد شد و احدي‌ رخت‌حيات‌ به‌ سرمنزل‌ نجات‌ نخواهد رسانيد. آن‌ عالي‌جاهان‌ بايد بشارت‌ اين‌ فتوح‌ را گوشزد جمهور مسلمين‌ آن‌سرزمين‌ بسازند و به‌ عرض‌ اقدس‌ رسيد كه‌ از كفره‌ روسيه‌ به‌ معاونت‌ و امداد سردار كفار اينجا مي‌آمدند آن‌عالي‌جاهان‌ با لشكر و جمعيت‌ خود به‌ مجادله‌ آن‌ها پرداخته‌ جمعي‌ كثير از آن‌ طايفه‌ ضاله‌ را معروض‌ تيغ‌بي‌دريغ‌ و برخي‌ ديگر را از صدمات‌ و مجاهدت‌ آن‌ عالي‌جاهان‌ در رودخانه‌اي‌ كه‌ از آن‌ حوالي‌ مي‌گذشت‌ غريق‌و بقيه‌السيف‌ گروه‌ ضلالت‌ كيش‌ راه‌ انهزام‌ و فرار پيش‌ گرفتند. اين‌ معني‌ موجب‌ رضاي‌ الهي‌ و باعث‌ مزيدمرحمت‌ و عنايت‌ پادشاهي‌ درباره‌ ايشان‌ شد و بارك‌الله‌ روي‌ آن‌ عالي‌جاهان‌ سفيد قواعد ملت‌ اسلام‌ ودينداري‌ و شرايط خدمتگذاري‌ و اخلاص‌ شعاري‌ چنين‌ است‌ كه‌ از ايشان‌ به‌ ظهور رسيده‌ انشاءالله‌الرحمن‌ درازاي‌ اين‌ مجاهدت‌ و خدمات‌ به‌ انعامات‌ و احسانات‌ كامله‌ شاهانه‌ بهره‌ياب‌ و سربلند خواهيد شد. بايد طرق‌ وشوارع‌ عبور و مرور كفره‌ ضلالت‌ دستور را از آن‌ حدود و ثغور بالمره‌ مسدود ساخته‌ و چنانچه‌ دويم‌ بار خواسته‌باشند عزيمت‌ آن‌ سرحدات‌ نمايند، به‌ دفع‌ و رفع‌ آن‌ها پرداخته‌، مراتب‌ خدمتگذاري‌ و دينداري‌ خود را بيش‌ ازپيش‌ بر پيشگاه‌ خاطر خطير شهرياري‌ ظاهر سازد و به‌ جهت‌ ابلاغ‌ فرمان‌ مطاع‌ اسماعيل‌بيك‌ غلام‌ را از دربارمعلي‌ روانه‌ نزد آن‌ عالي‌جاه‌ فرموديم‌ مي‌بايد در هر باب‌ در مراسم‌ خدمتگذاري‌ ساعي‌ و جاهد بوده‌، مهمات‌ ومستدعيات‌ خود را عرض‌ كه‌ مقرون‌ به‌ انجاح‌ خواهد بود و در عهده‌ شناسند.

)مأخذ: اسنادي‌ از روابط ايران‌ با منطقه‌ي‌ قفقاز(

 

1ـ جمهوري‌ خودمختار كاباردين‌ ـ بالكارستان‌ از اعضاي‌ فدراسيون‌ روسيه‌، مركز جمهوري‌ كاباردين‌ (قباردين‌)، شهرنال‌ چيك‌ است‌. جمعيت‌ آن‌ بر پايه‌ي‌ آمار سال‌ 1990 ميلادي‌، كمابيش‌ 800 هزار نفر و پهنه‌ي‌ آن‌ 12500 كيلومترمربع‌ است‌.اكثريت‌ مردم‌ اين‌ جمهوري‌ خودمختار پيرو آيين‌ اسلام‌اند.

2ـ جمهوري‌ خودمختار چچن‌ ستان‌ و اينگوش‌ ستان‌ ـ اين‌ جمهوري‌ نيز از اعضاي‌ فدراسيون‌ روسيه‌ است‌. مركز جمهوري‌خودمختار چچن‌ستان‌، شهر گروزني‌ (غروزيه‌) است‌. جمعيت‌ اين‌ جمهوري‌ بر پايه‌ي‌ آمار سال‌ 1990 ميلادي‌، كمابيش‌ 1/5ميليون‌ نفر و پهنه‌ي‌ آن‌ بالغ‌ بر 19300 كيلومترمربع‌ است‌. اكثريت‌ مردم‌ اين‌ جمهوري‌ خودمختار، پيرو آيين‌ اسلام‌اند.

3ـ جمهوري‌ خودمختار اوستي‌ (اوسطي‌) شمالي‌. اين‌ جمهوري‌ نيز در داخل‌ فدارسيون‌ روسيه‌ قرار دارد و بخش‌ جنوبي‌اوستي‌ (اوسطي‌) به‌ عنوان‌ يك‌ جمهوري‌ خودمختار در داخل‌ خاك‌ گرجستان‌ قرار دارد. دو بخش‌ اوستي‌ شمالي‌ و جنوبي‌، درگذشته‌ « اوسطي‌ شهر» ناميده‌ مي‌شدند. مركز اوستي‌ شمالي‌، شهر ولادي‌ كاواكس‌ است‌. جمعيت‌ اين‌ جمهوري‌ بر اساس‌ آمارسال‌ 1990 ميلادي‌، كمابيش‌ 650 هزارتن‌ برآورد شده‌ و پهنه‌ي‌ آن‌ 8 هزار كيلومترمربع‌ مي‌باشد. دين‌ غالب‌ در اين‌ جمهوري‌اسلام‌ و آيين‌ ارتدكس‌ است‌.

اوستي‌ جنوبي‌، داراري‌ جمعيتي‌ كمابيش‌ 125 هزار نفر (بر پايه‌ي‌ آمار سال‌ 1991 ميلادي‌) است‌ و پهنه‌ي‌ آن‌ 3900كيلومترمربع‌ است‌. مركز اوستي‌ جنوبي‌، شهر چخين‌ وال‌ است‌. مردم‌ اوستي‌ جنوبي‌ نيز مانند اوستي‌ شمالي‌، پيرو آيين‌ اسلام‌ وارتدكس‌اند. 

بازگشت