| نسخه چاپي |
 |
|
|
پايان كار فرقه دموكرات
حميد ملازاده
عصر روز بيستم آذر، محمد بيريا، جانشين پيشهوري در اجتماعي كه در جلو كميته مركزي تبريز برپا شده بود از بالكن ساختمان خبر ورود ارتش به آذربايجان را اعلام داشت و مدعي شد كه قواي اعزامي به آذربايجان فقط براي نظارت بر حسن انجام انتخابات به آذربايجان ميآيند. اما همهي مردم دريافتند كه كار از كار گذشته و حكومت دموكراتها به آخر خط رسيده است.
روز بيست و يكم آذر 1325 قرار بود شماره مخصوص روزنامه آذربايجان به مناسبت سالگرد حاكميت دموكراتها بر آذربايجان منتشر شود. از سپيدهدم در جلو چاپخانه روزنامه در انتظار تحويل روزنامه بودم ولي خبري نشد. با بالا آمدن آفتاب، اغتشاش در گوشه و كنار شهر ظاهر شد و دستههاي مسلح به راه افتادند هر كجا از فرقهچي و مهاجر سراغي ميگرفتند دنبالش ميرفتند...
راديو تبريز مارش نظامي و سرودهاي اي ايران و اي خاك تو مهد آزادگان را مينواخت، هر چند بار نطقهاي حاج ميرزاعلي شبستري و دكتر سلامالله جاويد كه مردم را به خويشتن داري و حفظ امنيت فرا ميخواندند از راديو پخش ميشد. اين هر دو، از بنيانگذاران حكومت يك ساله دموكراتها بودند و از بزرگان فرقه شمرده ميشدند. ميگفتند وقتي براي مذاكره به تهران رفته بودند، مخفيانه با قوامالسلطنه قرار و مداري گذاشته و اماننامه از ايشان گرفته بودند.
فراريان 24 ساعت روي پل چوبي ارس براي عبور از مرز به انتظار بودند. سرانجام دستور باز كردن مرز، از شوروي رسيد و انبوهي از فراريان كه تعدادشان از بيست هزار نفر تجاوز ميكرد از مرزهاي سرتاسري در قلمرو رودخانه ارس گذشتند.
منبع: سيري در كوچههاي خاطرات (تبريز از شهريور 1320 تا انقلاب اسلامي)
حميد ملازاده ـ انتشارات اراك ـ تبريز 1373 صص 105 ـ 104
|
